Jesteśmy w trakcie Wielkiego Tygodnia, czyli po hiszpańsku Semana Santa, który między innymi w Maladze jest absolutnie wyjątkowy. To czas, gdy miasto zmienia się w scenę przedstawienia pełnego religijnej gorliwości, artystycznej ekspresji oraz dziedzictwa kulturowego. Od Niedzieli Palmowej do Niedzieli Wielkanocnej przez ulice Malagi przechodzi kilkadziesiąt procesji, podczas których każde bractwo niesie starannie zdobione trony przedstawiające sceny rodzajowe z Nowego Testamentu nawiązujące do męki Jezusa. Dla mieszkańców Malagi oraz turystów, Semana Santa stanowi niezapomniany spektakl, który rzuca światło na wiarę oraz bogate tradycje Andaluzji.

^{Przykłady tronów Jezusa i Dziewicy.}

Doświadczyłam tego podczas zeszłorocznych świąt Wielkanocy. Nie wyobrażałam sobie, że obchody Wielkiego Tygodnia tak bardzo mnie zafascynują. Codziennie chodziłam do centrum miasta, by zobaczyć przynajmniej jedną bądź dwie procesje na żywo. Razem z tłumem ludzi, którzy ustawiali się wzdłuż tras procesji, oczekiwałam na nadejście kolejnego bractwa, kolejnego tronu. Dodatkowo, zdarzało mi się także włączać telewizor w mieszkaniu, by śledzić te procesje, na których nie mogłam być. Zdecydowanie było to piękne, wyczerpujące i wzbogacające doświadczenie, które śmiało mogę polecić by przeżyć chociaż raz w życiu.

Wielki Tydzień w Hiszpanii

Tydzień poprzedzający Wielkanoc to wielkie wydarzenie w całej Hiszpanii. Jednak największe celebracje odbywają się w miastach takich jak Malaga, Sewilla, Kordoba, Madryt, Segowia czy Toledo oraz kilku mniejszych miejscowościach. Obchody mogą się różnić w zależności od miejsca. Ale wystarczy raz przeżyć to doświadczenie, by poczuć jego magię, nauczyć się czegoś nowego o hiszpańskiej kulturze oraz zrozumieć istotę tych obchodów.

Procesje w Maladze

Pierwsze procesje wielkanocne miały miejsce w Maladze w 1487 roku, po wkroczeniu do miasta katolików. Od tego czasu, z małych, często ponurych orszaków z tronami niesionymi przez 8-10 mężczyzn, stały się ogromnym religijnym spektaklem, angażującym tysiące mieszkańców miasta oraz ekscytujących miliony osób z całego świata.

^{Procesje Wielkiego Tygodnia}

Parady Wielkiego Tygodnia w Maladze rozpoczynają się w Niedzielę Palmową. Tego dnia zwykle jest 9 procesji, a inaugurująca wyrusza około 10:00. Od Wielkiego Poniedziałku do Wielkiego Piątku ulicami miasta wędruje od 6 do 9 parad dziennie. Natomiast w Wielką Sobotę nie odbywa się ani jedna. Pierwsza z procesji zaczyna swój marsz około 15:00, a ostatnia kończy nawet około 4:00 kolejnego dnia. Trwają co najmniej kilka godzin i poruszają się bardzo wolno ze względu na ciężar tronów, zwanych także pływakami, częste przerwy oraz tłumy. Najdłuższy przemarsz trwa 13 godzin. Najważniejsza procesja rozpoczyna się o 10:00 w Niedzielę Wielkanocną. Uczestniczą w niej przedstawiciele każdego z bractw.

Parady wyruszają z różnych kościołów i bractw religijnych w mieście. Jednak część z tronów nie jest przechowywana w miejscach na trasie procesji, gdzie muszą być przeniesione na czas Wielkiego Tygodnia. W związku z tym, przed tym okresem w mieście odbywa się kilka mini-procesji, zwanych traslados, podczas których trony są przenoszone do odpowiednich punktów przez członków bractwa.

^{Nocne traslados}

Droga każdej procesji jest inna, ale wszystkie idą wzdłuż Alameda Principal i Calle Larios oraz koło katedry, więc to zwykle tam jest najwięcej gapiów. Harmonogram oraz trasy, którymi podążają procesje, są dostępne już wcześniej i można je otrzymać w wielu punktach w mieście. Istnieje możliwość zarezerwowania miejsca do oglądania parad, jednak często można obserwować pochód z lepszej pozycji na ulicy. Część osób robi to także z balkonów, które nawet bywają wynajmowane. W Maladze widzowie nie są cichymi obserwatorami, wręcz przeciwnie. Klaszczą i wiwatują, gdy trony przechodzą obok, a wielbiciele różnych Dziewic często krzyczą „¡Viva!”, gdy ta jest niedaleko.

^{Balkony są dobrym miejscem do oglądania przechodzącej pod oknami procesji.}

Poszczególne dni Wielkiego Tygodnia upamiętniają inne wydarzenie związane z ostatnimi chwilami życia Jezusa, tak samo jest z procesjami. Każda z nich składa się zwykle z dwóch orszaków, jednego dedykowanego Jezusowi, a drugiego Matce Boskiej i odzwierciedla odpowiednie zdarzenie z tego dnia. W Wielki Piątek większość procesji jest cicha, a wraz z ostatnimi procesjami tego dnia gasną światła w mieście.

^{Przykłady tronów Jezusa i Dziewicy.}

Procesje są organizowane przez bractwa, zwane jako hermandades lub cofradías. W Maladze działa ich ponad 40, a najstarsze powstało w 1505 roku. Każde z nich ma charakterystyczny dla siebie kolor. Prowadzą one działalność charytatywną przez cały rok, przez który także przygotowują się do kolejnych parad. To podczas Wielkiego Tygodnia ich działalność nabiera szczególnego znaczenia.

^{Procesje Wielkiego Tygodnia – bractw.}

Elementy procesji

Każde bractwo tworzy swoje oryginalne orszaki, jednak posiadają one także podobne elementy:

• Trony bądź tronos – stanowią centralną część każdej parady. Te gigantyczne platformy wsparte są na maksymalnie ośmiu belkach i mogą ważyć nawet tonę. Znajdują się na nich misternie wykonane figury i dekoracje, oświetlane przez migoczące światło świec. Procesje zazwyczaj składają się z dwóch tronów. Prowadzący, zazwyczaj mniej wyszukany i pozbawiony baldachimu z figurą Chrystusa oraz podążający za nim, zwykle większy i jaśniejszy z Dziewicą Maryją, nad którą znajduje się duży, ozdobny baldachim. Niektóre z posągów to bezcenne dzieła sztuki sakralnej pochodzące nawet z średniowiecza.
• Nosiciele tronu tzw. costaleros – potrzebują oni wytrzymałości i siły, by unieść ogromny oraz niezwykle ciężki tron. Największy pływak potrzebuje do ich przenoszenia nawet 250 osób, zwykle mężczyzn, rzadziej kobiety. Każdy z nich zajmuje pozycję z ramieniem pod belką i przenosi ciężar. Zazwyczaj ubrani są w garnitury bądź kolory swojego bractwa. Niektórzy decydują się na zawiązanie oczu lub kroczenie boso.

• Mayordomo – prowadzi tron po często wąskich uliczkach miasta, by mieć pewność, że zmieści się on w każdej z nich. Ponad to, odpowiada za długość odpoczynku nosicieli, czym „steruje” uderzając w dzwon znajdujący się na przodzie tronu.
• Pokutnicy zwani inaczej nazarenos – są główną częścią procesji i każdej z nich może towarzyszyć nawet 1000 osób na tej pozycji. Noszą wysokie stożkowane kapelusze (capirotes), zakrywające ich twarze, z otworami tylko na oczy. Zwyczaj ten został wprowadzony wiele wieków temu by umożliwić anonimowość grzesznikom. Oprócz kapelusza, mają oni na sobie szaty w kolorze swojego bractwa, niosą krzyże, świece, laski bądź insygnia swojego bractwa, w zależności od rangi, którą posiadają. Niektórzy, tak jak nosiciele tronów, na znak dodatkowej pokuty chodzą boso, ale w odróżnieniu od nich, Nazarenos mogą być nie tylko mężczyźni, ale także kobiety i dzieci.

^Pokutnicy

• Kobiety – zwykle idą one za Dziewicą, ubrane na czarno. Noszą wyszukaną, często stanowiącą rodzinną pamiątkę, utrzymywaną na miejscu przez wachlarz ze skorupy żółwia we włosach, czarną mantylę.
• Muzyka – jest nieodłącznym elementem procesji, przez którą często jest ją przeoczyć. Jedynie w Wielki Piątek odbywają się one w ciszy. Figurze Chrystusa towarzyszą trąbki i bębny, natomiast Dziewicy orkiestra w pełnym składzie. W najbardziej uroczystych chwilach słychać wyłącznie dźwięk bębnów. Zazwyczaj muzycy ubrani są w garnitury bądź mundury wojskowe.
• Kwiaty – nie ma tronu, który nie byłby pokryty kwiatami. Aby je ozdobić, wykorzystuje się tysiące róż, goździków i lilii.
• Kadzidło – kołysane podczas procesji przez pokutników, powoduje, że jego zapach utrzymuje się na ulicach miasta jeszcze długo po zakończeniu przemarszu.

^{Dzieci uczestniczące w procesji nie mają zakrytych twarzy.}

Zwiedzanie Malagi podczas Semana Santa może być wymagające i ekscytujące. Dojście gdziekolwiek potrafi być niezwykle uciążliwe, często zablokowane przez tłumy gapiów bądź pochody, niektóre instytucje czynne tylko z rana, a noce głośne, ze względu na towarzyszącą im muzykę. Jednak mimo niedogodności, jest to czas niesamowity do przeżycia, wprowadzający w okres Wielkiego Tygodnia, jakim również był dla mnie.

A jeśli chcielibyście śledzić wydarzenia z Malagi na żywo, można to zrobić dzięki relacji na YouTube, do której ja też czasem zaglądam 😉
Relacja z dziś (piątek, 29.03.2024): 🔴 EN DIRECTO | Viernes Santo | Semana Santa de Málaga | 29 marzo 2024 (youtube.com)

Źródło dodatkowe:

Who’s who in Holy Week in Malaga – GuideToMalaga.com